Sosyal medyanın yoğun popülasyonunu fırsat bilen dolandırıcılar ve
kötü niyetli kişiler artık sosyal hesapları ele geçiriyor ve en
yakınlarımızı bile bizim aracılığımızla dolandırabiliyor.
Bir dolandırma yöntemi açığa çıkınca diğer bir yönteme yönelen
dolandırıcıların yeni av sahası sosyal medya hesapları oldu.
Dolandırıcılar gözlerine kestirdiği kişilerin özellikle Facebook
hesaplarını ele geçirip, kişinin arkadaşlarıyla tek tek yazışarak, maddi
menfaat sağlıyor.
Bu kişiler kimi zaman bir hediye çeki dağıtıyor, kimi
zamansa bir bankada çalıştığını iddia ederek, faizsiz kredi vaadinde
bulunuyor. Ya da yardıma ihtiyacı olduğu, parasız kaldığını söyleyerek
arkadaşından kendisine maddi yardımda bulunmasını istiyorlar.
Kullanıcılar, bilişim suçu kapsamına giren bu eylemlerin bir an önce
yakalanıp adalete teslim edilmesi ve sanal dolandırıcılık nedeniyle
uğradıkları zararın telafi edilmesi gerektiği düşünüyorlar.
Sanal dolandırıcılar hangi yöntemleri kullanıyorlar?
İşte sosyal medyada en popüler dolandırıcılık yöntemleri…
Güvenli sosyal medya kullanımı için öneriler
Nurhan Demirel, internet ortamında ve hayatımızda yüzde yüz
güvenliğin mümkün olmadığını, ancak alınacak basit tedbirlerle daha
güvenli bir sosyal medya kullanımının söz konusu olabileceğini ifade
ediyor. Demirel, güvenli bir sosyal medya kullanımı için şu önelerilerde
bulınuyor:
Kişisel bilgilerinizi sosyal medyada paylaşmayın : Nüfus
cüzdanınızın ve pasaportunuzun fotoğrafı, doğum tarihiniz, TC kimlik
numaranız, eğitim durumunuz, medeni haliniz, anne kızlık soyadınız ve
yakın akrabalaraınızın bilgilerini sosyal medyada ya da herhangi bir
internet sitesinde kesinlikle paylaşmayın.
Eğer bu bilgilerin girilmesi
zorunluysa yanlış bilgiler verin ve gerçek doğum tarihinizi resmi
işlemler haricinde hiçbir yerde kullanmayın.
Güçlü bir şifre kullanın : Sosyal medya sitelerinde
hesap oluştururken sık yapılan hatalardan birisi de tutulan futbol
takımı, evcil hayvanınızın ismi ya da eşinizin ismiyle oluşturulan
şifrelerdir. Keza şifremi unuttum soruları da bu gibi cevaplardan
oluşmaktadır. Bu yüzden hesabınızı ele geçirmek isteyenlerden korunmak
için şifre oluştururken harf ve sayılardan oluşan güçlü şifreler
oluşturmalısınız.
Hesabınızı korumak için sms ve kodmatik uygulamaları kullanın : Artık
sosyal ağlar iki kademeli güvenlik konusunda bir hayli ilerlemiş
durumda. Gmail’den tutun da, Facebook’a ve Twitter’a kadar sosyal ağlar
üzerinde SMS koruması veya kodmatikler ile hesabınızı koruyabilirsiniz.
Kredi kartı bilgilerinizi kimseyle paylaşmayın : Kredi
kartı bilgileriniz söz konusu olduğunda babanıza bile güvenmeyin!
Sosyal medya üzerinden sizinle iletişime geçen akrabalarınız ya da
arkadaşlarınız para ya da kredi kartı bilgilerinizi istiyorsa bu
bilgileri paylaşmayın. Zor durumda olduğunu söyleyeyen yakınınızı
arayıp, yardıma ihtiyacı olup olmadığını doğrulayın.
Bankacılık işlemlerini sadece banka web sitesi üzerinden gerçekleştirin :
Sosyal medyayı sadece kişiler değil, kurumlar da yoğunlukla kullanıyor.
Pek çok bankanın da Facebook, Twitter ve Google+ hesabı mevcut.
Haliyle
kullanıcılar bankalarından maillerine ya da sosyal medya hesaplarına
bir mesaj geldiğinde bu durumu yadsımıyor.
Ancak bankalar e posta yolula
ya da sosyal medya siteleri aracılığıyla sizden şifrenizi talep etmez
ve işlem yapmak için yetki istemez. Bu yüzden bankacılık işlemleri için
sadece bankanızın web sitesini kullanmanızı tavsiye ederim
Sadece güvenilir sitelerden alışveriş yapın : Sosyal
medya üzerinden reklamı yapılan her site güvenli olmayabilir. Çok ucuz
fiyata telefon, saat gibi markalı ürünler satan sitelere ve
kullanıcılara karşı dikkatli olun.
Gerçek değerinin altında pazarlanan
bu ürünler kullanıcıya ulaştığında genelde hasarlı ya da kullanılamaz
durumda oluyor. Ya da ürün yerine oyuncak veya şaka ürünleri de
kullanılabiliyor.
Aynı şekilde kullanızılar arasında yapılan alışveriş
ve takas işlemlerinde de kullanıcılar mağdur ediliyor ve maddi kayba
uğrayabiliyor. Sosyal medya üzerinden ücretsiz sahiplendirilen
kedi-köpek gibi hayvanlarla da hayvan dostları kandırılabiliyor.
Bedava
sahiplendirilen hayvanlar için daha sonra yüksek meblağlarda kargo ve
sigorta ücretleri talep edilebiliyor.
Uygulamalara dikkat edin : Son zamanlarda sosyal
medya hesaplarıyla başka sitelere üye olmak oldukça popüler. Facebook,
Twitter ve Google+ hesaplarınızı kullanarak, daha önce kullanıcısı
olmadığınız bir siteye üye olabiliyorsunuz.
Ayrıca pek çok mobil
uygulama da bu yöntemi sıkça kullanıyor. Mobil uygulamaların çoğu
yükleme sırasında kişisel bilgileriniz, telefon rehberine ve sosyal
ağlara erişim konusunda izin istiyor.
Bu izinleri biran bile tereddüt
etmeden vermek, kişisel bilgilerinizin güvenliğini de tehdit ediyor. Hatta geçenlerde Dubsmash gibi popüler bir uygulamada bile truva atı
tespit edilmiş, uygulama uyarılar üzerine Google Play’den kaldırılmıştı.
Hediyelere kanmayın : Facebook dolandırıcılarının son
numarası en çok tanınmış firmaları zorda bırakıyor. Elinde büyük
teknoloji marketlerin ya da telekom firmalarının hediye çeki olduğunu
iddia eden art niyetli kişiler gözüne kestirdikleri hesapları ele
geçirerek, kişinin arkadaş listesindekilere tek tek mesaj atmaya
başlıyor.
Normal bir sohbet havasında başlayan konuşmalar, daha sonra
art niyetli kişilerin telefonun faturalı hat mı diye sormasıyla devam
ediyor. Eğer faturalı hat sahibiyseniz size bir mesaj geleceği
söyleniyor ve bu mesajı EVET yazarak cevaplamanız
isteniyor. MesajI EVET yazarak cevapladığınızda ise faturanıza 100
TL’den başayan ek ücretler yansımış oluyor. Faturaya eklenen ücret
otomatik olarak dolandırıcının hesabına geçiyor.
Siz siz olun hediye çeki, bilet ya da çok ucuza ürün dağıttığını iddia edenlere aldanmayın.
Sahte profillerin tuzağına düşmeyin : Özellikle
yurtdışı merkezli dolandırıcılık çeteleri Facebook üzerinden sahte
profiller oluşturarak, Türk erkeklerini tuzağına düşürüyorlar.
Güzel ve
alımlı fotoğraflarla erkekleri etkileyen sahte profiller, ülkemize
gelmek için yol parası talep ediyorlar. Paralar gönderiliyor ancak ne
gelen var, ne de giden…
İdaa dolandırıcılarına paranızı kaptırmayın : Son
zamanlarda iddaa tüyoları verdiğini iddia eden kullanıcılar ve Facebook
üzerinde oluşturulan gruplar, büyük vurgunlar yapıyor. Öyle ki bu konuda
bir çok uzman türemiş ve Facebook kullanıcıları da para kazanma
hayaliyle bu kişilere paralarını kaptırıyor. İddaa dolandırıcılarının
vaatlerine inananlar, iddaa tahmini alıp para kazanma hayaliyle
ceplerindeki paradan da oluyorlar.
Linklere tıklarken dikkat : Siber suçlular, Türkiye
ve dünya gündemini yakından takip ederek, popüler ve ilgi çekici
konuları baz alıp, kullanıcıları oltalarına düşürüyorlar. Özellikle son
zamanlarda koalisyon ve Survivor gibi konular çok popüler. Ya da bir
sitede uygunsuz fotoğrafınız varmış gibi imalı bir mesaj da
alabilirsiniz.
Arkadaşınız “kusura bakma ama bu resimdeki sen misin?” gibi
imalı mesajlar göndererek, mesaj yoluyla gelen bağlantıyı tıklamaya
sizi teşvik edebilir. Oysa ki bu tür kısaltılmış linkler genellikle
virüslü ya da sahte sitelere yönlendirme yapıyor.
Ardından
bilgisayarınıza zararlı yazılım bulaşıyor ve arkadaşlarınıza kendi
adınızla aynı mesaj gönderiliyor, truva atı bu şekilde listenizdeki
bütün arkadaşlarınıza yayılıyor.
Fotoğraflar paylaşırken dikkat : Sosyal medyada ne
yediğimiz ne içtiğimizden tutun da, yatak odalarımıza kadar herşeyi
paylaşıyoruz. Özellikle yaz mevsiminde deniz, kum, güneş ve bikinili
fotoğraf paylaşımları pek revaçta.
Peki paylaştığınız bu fotoğrafların
arkadaşlık ve partner sitelerinde kullanılacağını bilseniz, gene de
paylaşır mıydınız? Fotoğraflarınız uygunsuz içerikli sitelere düşmeden
siz siz olun paylaşımlarınıza dikkat edin.
Evinizde check-in yapmayın : Evinizde check-in
yaparak kendi güvenliğinizi ve ailenizin güvenliğini tehlikeye atmayın.
Sosyal medyada paylaştığınız fotoğraf ve konum bilgisi evinizin
soyulmasına ve fiziksel zarara uğramanıza neden olabilir.
Çocuklarınızı sosyal medya kullanımı konusunda bilinçlendirin :
Yetişkinlerin bile dolandırıldığı, şantaja uğradığı sosyal medya
ortamında çocuğunuzu bekleyen tehlikelere karşı bilgi sahibi olun ve 13
yaşın altındaki çocuğunuzun sosyal medya kullanmasına izin vermeyin.
Çocuklar iyi ve kötüyü ayırt etme yetileri yeterince gelişmediği için
kolayca kandırılabilir, pedofillerin tuzağına düşebilir,
dolandırılabilir ve şantaja uğrayabilirler.
13 yaşından büyük çocuklar
içinse interneti kullanma konusunda bilinçlendirin ve çocuğunuzun
arkadaşı olarak, onu sanal dünyada karşılaşabileceği tehlikelere karşı
uyarın.
Tüm bu tavsiyelerin yanında bilinçli bir internet kullanıcısı olmayı
ilk ilke olarak edinmeyi ihmal etmeyin.
Sanal dünya, keyif ve eğlence
vaadettiği kadar tehlikeli bir silah olarak da kullanılabiliniyor. Bunun
farkında olar internet kullanımı çok daha güvenli ve keyifli olacaktır.
Haber Kaynağım :
Yazan : Nurhan Demirel
